List o KDP: argumenty ministra Nowaka wyssane z palca

Do napisania listu zainspirowała mnie dyskusja na temat szybkiej kolei. Wywołała ją nieprzemyślana decyzja ministra Sławomira Nowaka o przesunięciu budowy nowoczesnej kolei na lata po 2030.

Decyzja ministra jest szczególnie szkodliwa dla Łodzi, która swoją strategię rozwoju na najbliższe 30 lat oparła na tym, że nastąpi poprawa połączeń komunikacyjnych z resztą Polski i Europy.

Skupmy się na argumentach ministra. Pierwszy mówi, że budowa szybkiej kolei sparaliżuje remonty tradycyjnych linii i pociągi w Polsce nadal będą się wlokły 30-40 km/godz. Czy aby na pewno? Mapa z prędkościami rozkładowymi pokazuje, że główne linie kolejowe w Polsce nie są aż w tak złym stanie. Na większości z nich prędkości rozkładowe to 120-160 km/godz. W bogatej Holandii na głównych liniach konwencjonalnych też obowiązują takie prędkości.

Po drugie, szybką kolej zaczniemy budować najprędzej w 2015 roku. W tym czasie będą kontynuowane roboty modernizacyjne i remontowe. Roboty prowadzone na dużą skalę. Wystarczy popatrzeć na przetargi i realizowane projekty, by zrozumieć, że koło 2015 roku większość miast w Polsce będzie połączona z Warszawą już naprawionymi i zmodernizowanymi liniami kolejowymi. Tak naprawdę w 2015 roku pozostaną niewielkie odcinki z głównej sieci kolejowej, które będą wymagały napraw czy modernizacji. Zatem koło 2015 roku szybka kolej nie będzie miała komu zabrać pieniędzy na remonty, bo te powinny być skończone. Jeśli nie będą, to będzie wina ministra z Gdańska, że nie potrafił przez te cztery lata wyremontować torów, tylko budował szybką kolej z Gdańska, przez Warszawę, do Krakowa.

Kolejna sprawa to rzekomo astronomiczne koszty. Y ma kosztować koło 25-30 mld zł. Parę dni temu premier Tusk ogłosił, że na ratowanie banków Polska da 6 mld euro. Przy kursie 4,50 zł to 28 mld zł. Tyle co Y. Czyli mamy te pieniądze w budżecie. Może zamiast je pożyczać MFW, należałoby zainwestować w infrastrukturę?

Czy to jedyna pozycja w budżecie, która pokazuje, że jednak tych 28 mld nie jest sumą astronomiczną? Nie. Inwestycje w drogi to kolejna pozycja, która mówi, że nas stać, tylko musimy chcieć. Autostrady nie były budowane całe lata 90. Dlaczego? Bo były drogie i nie było nas na nie stać. Przynajmniej tak nam wmawiano. Zaczęto je nieśmiało budować w tym tysiącleciu. Dopiero Euro 2012 spowodowało przyspieszenie. Okazało się, że musimy je wybudować. Jak się państwu wydaje, ile one kosztują budżet? Rok temu kosztowały ponad 20 mld zł, w tym roku będą kosztować prawie 30 mld zł, za rok sumy mają być jeszcze większe! W trzy lata wydamy na drogi tyle, ile na trzy (!!!) linie Y! A potrzebna nam jest tylko jedna, do tego nie budowana w rok, ale w 10 lat.

Pozostając przy rzekomo astronomicznych kosztach, chciałbym je porównać z rzekomo tańszymi modernizacjami. 1 km szybkiej linii kolejowej ma według szacunków kosztować ponad 40 mln zł. To na pewno dużo. Tylko czy modernizacje są dużo tańsze? Szczególnie te, o których mówi minister Nowak, czyli pozwalające jeździć pociągom 200 km/godz. Modernizacja zwykłej linii w Polsce do 160 km/godz, jak pokazują konkretne przykłady, kosztuje ponad 20 mln za 1 km. Często dochodzi prawie do 30 mln. Modernizacja na 200 km/godz. nie jest jednak zwykła. Przepisy wymagają, by na takiej linii wszelkie przejazdy były bezkolizyjne. Zatem jak na autostradzie każde skrzyżowanie z drogą, nawet wiejską, musi być dwupoziomowe. To na pewno podniesie koszty i będą one porównywalne z kosztami budowy szybkiej linii kolejowej.

Nie należy więc argumentów ministra traktować poważnie. Szybkie koleje ani nie zabiorą pieniędzy na remonty i modernizacje, bo te powinny być już w większości skończone, ani nie są tak drogie. Dziś łódzcy politycy, łodzianie skupiają się na tym, że Łodzi się należy i że szybka kolej pozwoli na wyrównanie szans. To prawda. Tylko czy takie argumenty są w stanie przekonać mieszkańców innych części Polski, którym się wmawia, że szybka kolej to zabawka dla bogatych? Nie. Trzeba się najpierw skupić na zbijaniu tych dwóch argumentów o rzekomej wysokiej cenie i paraliżu inwestycyjnym. Są wyssane z palca. I to powinien być cel łodzian.

Bo w 2015 roku minister transportu będzie miał dylemat, czy np. sparaliżować na kolejnych parę lat ruch między Łodzią i Warszawą (czy dowolnymi innymi dużymi miastami w Polsce) i wydać miliardy złotych, by pociągi pojechały 15 minut szybciej, czy wydać 20-30 proc. więcej i zbudować równolegle do poprawnie funkcjonującej linii nową, skracającą czas o połowę. Będzie musiał podjąć taką decyzję, bo będzie miał pieniądze z UE, które będzie musiał wykorzystać na modernizację lub budowę głównych linii kolejowych. Odpowiedź wydaje się prosta, jednak jeśli obecny minister sparaliżuje swoimi decyzjami budowę szybkiej kolei, a kolejny będzie to kontynuował, już taka prosta i oczywista nie będzie. Dlatego już teraz należy walczyć ze szkodliwą decyzją i nie pozwolić, by sytuacja z budową autostrad powtórzyła się na kolei.